Nederlandse Vereniging voor Medische Geschiedenis

Sneltekenaar van het Immunoceen

16 februari 2021, door Jan Nassy
1
/
1

Als je vers uit het pak het voorplat van Jaap Goudsmits nieuwe boek Vrij van corona, het begin van een nieuw tijdperk [1] onder ogen krijgt, denk je eerder aan medische futurologie dan aan medische geschiedenis.

 

 

Vrij van corona?

Begin van een nieuw tijdperk?

 

In ieder geval een zonnige kleur én speelse typografische vondsten.

Zo zien we in de tweede o van corona eindelijk weer eens het “oude” vertrouwde elektronenmicroscopische silhouet waaraan dit virus z’n naam dankt, in plaats van die vreselijke 3D-bol met 50 slurfjes die in elk TV-journaal dreigend op je afwentelt.

 

En de enige A in de ondertitel wordt gevormd door een antilichaammodel met haar lichte plus zware ketens in bevallige spreidstand. Pluim voor de bedenker(s)!

 

Wie de schrijver zag optreden in Buitenhof (NPO 1, 7 februari j.l.) had meteen een mooie kennismaking met zijn slagvaardige betoogtrant, meerdere malen culminerend in welgemikte oorvijgen richting de strategen van VWS. Slagvaardig is ook de inhoud van zijn boek, dat je – als je een beetje je best doet – binnen een dag uit kunt hebben.

 

Wat heb je dan gelezen?

Een vloeiend betoog vol autobiografische loopbaannotities, geheugensteuntjes voor wat ons het afgelopen jaar in de maalstroom van toekomstige medische geschiedenis is overkomen (én ons nog te wachten staat!), recente virologie- en immunologiegeschiedenis, mooie historische vensters (zoals in hoofdstuk 6 over het begrip oversterfte en in hoofdstuk 10 over het immunoceen) en dat alles in 10 overzichtelijke kapittels met steeds als opschrift een klemmende coronacathechismusvraag.

 

Ook de biomedisch minder geschoolde lezers komen er wel doorheen dankzij de begrippenlijst achterin het boek, maar daarbij maar meteen een advies met oog op de volgende druk (die ik schrijver en uitgever van harte toewens): Die lijst mag wel wat vollediger met b.v. Chikungunya, LAMP-test, Cytotoxische T-cellen en Deletie.

 

En dan nog even Urk:

Op pagina 163 wordt het Trefpunt Medische Geschiedenis Nederland genoemd, want daar hield Jaap Goudsmit zijn immunoceenlezing op de Domusdag, 12 december j.l.

Die dag was niet, zoals hij schrijft, georganiseerd door het TMGN alleen.

De KNMG, Medisch Contact en de NVMG hadden er een onmisbaar aandeel in.

 

   (p. 163): Het Trefpunt Medische Geschiedenis Nederland is op een industrieterrein gevestigd, maar binnen waan je je in de negentiende eeuw. Vitrinekasten met medische apparatuur, skeletten en oude boeken. Een grotere tegenstelling is er niet mogelijk.

 

Schijn bedriegt, Jaap! Het concept van dit Trefpunt is 21e-eeuws, evenals de techniek waarmee je lezing werd uitgezonden.

Ook de hierop volgende beschrijving van Urk als brandhaard van corona in Nederland is wat slordig (te weinig kerkgenootschappen en kerken [2], de in de lijn van het betoog volkomen overbodige vermelding van de ziekte van Van Buchem en o, Jaap (p. 164): Je hield je lezing niet in maar op Urk!

Genoeg gezeurd.

 

Dit boekje is zeer de moeite waard. Wel echoden na lezing bij mij vaag de klanken na van dat mooie socialistische strijdlied “Op! Naar het licht”.

Goudsmit heeft snel en raak een veelbelovend, goed denkbaar immunoceen geschetst.

De politieke en ”allzumenschliche” werkelijkheid is echter weerbarstig.

Zelf illustreert hij dat al boeiend met Rosling versus Deaton (p. 136 e.v.), maar ik zie ook COVAX, Gavi en CEPI (neem maar mee in de volgende druk) voorlopig nog niet veel vruchten afwerpen.

 

Om een bekende volksschrijver te parafraseren:

“Dat Immunoceen van U, weet U wel, wordt dat nog wat?”

 

 

Amersfoort, 10 februari 2021,

 

Jan Nassy

 

[1] Goudsmit, J.: Vrij van corona, het begin van een nieuw tijdperk. Uitgeverij Pluim, Amsterdam 2021, ISBN 978 90 830 5427 8, paperback 224 pag., € 22,99.

[2] Lees dan liever: Declercq, M.M.R.: De Ontdekking van Urk, Amsterdam/Antwerpen, 2020) of desnoods het Wikipedia-lemma Urk.

1
/
1
Jan Nassy's Ex Libris