Nederlandse Vereniging voor Medische Geschiedenis

Nieuws van Stichting Historisch Verpleegkundig Bezit Januari 2020

9 januari 2020, door Ida van Deth-Ruys, collectiebeheerder SHVB
1
/
1

Nieuws Collectie beheer

 

De collectie videobanden alsmede de collectie audiocassettes is in de afgelopen maanden op externe harddisks overgebracht om de  kwaliteit te behouden en te garanderen dat deze  op computers en laptops kan worden bekeken c.q. beluisterd.

 

Contacten en ontwikkelingen: SHVB toegetreden tot de ‘European Association for the History of Nursing’(EAHN)

 

Van de hand van Cecile aan de Stegge verscheen deze tekst over SHVB in het bulletin van EAHN. Ik geef deze tekst volledig weer:

 

In April 2019 Prof Dr Karen Nolte (Director of the Institute for Medical History and Ethics of the Karl Ruprecht University Heidelberg) and Dr Christian Sammer (researcher medical history in Heidelberg) visited the Dutch Foundation Stichting Historisch Verpleegkundig Bezit (Foundation for Dutch Nursing Heritage) in The Netherlands.

A direct effect of this visit is that in July 2019 the Foundation was accepted as a full-fledged
member of the European Association for the History of Nursing. Because the Foundation is proud of this acceptance, the board is eager to present the Dutch Foundation of Nursing Heritage to the readers of this EAHN Bulletin.

 

In our view, this membership must be understood as a ‘tribute’ to the nurses who voluntarily took the pains to collect, describe and maintain all nursing objects that once were donated to SHVB. Like many cyclical practices, this work in maintenance remained invisible for too long because, as Kelley so adequately put it, historical narratives rather tend to stress exceptional events, change and progress (Kelly, 2015, 196). Although the Dutch Florence Nightingale Institute between 2001 and 2011 had the right to expose the historical objects, the Board of SHVB considers it important to stress that most of the nursing objects in The Netherlands would not have survived without the nurses of SHVB.

The Dutch Nursing Heritage possesses over 8,000 registered objects and over 4,000 books. This material has been collected and preserved by Dutch nurses and/or teachers in nursing during the last three decades, led by Ida van Deth-Ruys, a former nurse and teacher of nursing with 32 years of experience. The collection reflects the entire twentieth century of
(Dutch) nursing. Most objects are represented in different variants that follow each other in design and/or material over time. A study into the visual and tangible properties
of the different specimens, combined with a study of contemporary literature on these objects, may reveal hidden knowledge about forgotten nursing tasks with these objects in the past (Cf. Artner, Atzl and Kollowe 2016). Pictures of the described devices, and, where
possible, pictures of nurses involved, can illustrate these explorations.

 

In June 2017, the year of its 30th anniversary, SHVB opened its doors on the former Fishermen’s Isle Urk. Here, SHVB became the direct neighboring partner of the
Centre for Medical Historical Documentation and Medical Heritage, that was founded in 2013 by the Dutch professor in medical history M.J. Van Lieburg with the help of many medical specialists, midwives, pharmaceutical chemists and physiotherapists. Since this
neighborship and the forthcoming cooperation, SHVB has received a rapidly growing number of visitors. The collection hopes to also welcome international guests and
is busy translating its website (www.verpleegkundigerfgoed.nl) in English for possible
foreign visitors. The foundation is proud to be a member of the EAHN’.
 
 Tijdens de voortreffelijke kerstlunch in het Trefpunt op 13 december 2019 heeft SHVB voorzitter Petrie Roodbol de volgende woorden gesproken:

 

‘Fijn dat u er bent!  Dit was mijn eerste jaar als voorzitter van de SHVB. Ik heb dit jaar vooral gebruikt om mij te oriënteren, op de SHVB maar ook op allerlei andere organisaties (landelijk en internationaal) die zich met de geschiedenis van de verpleging bezighouden.
Laat ik beginnen met het allerbelangrijkste: Ik vind dat wij een prachtige collectie hebben die goed wordt beheerd door ons aller Ida en haar vrijwilligers, Ida’s tiental zeg maar.
De vrijwilligers zijn essentieel voor het collectiebeheer van de SHVB-verzameling. Zij zorgen voor het aannemen van objecten, en de registratie van de objecten – Van circa 80% van de verzameling zijn de basisgegevens op kaart geregistreerd (nr., omschrijving, fysieke staat, standplaats, herkomst, eigendom); deze worden tevens gedigitaliseerd.
Maar dat niet alleen,  zij zorgen ook dat de collectie wordt onderhouden- luchten, reinigen, motten bestrijding, leerbewerking. Ik had mij nooit gerealiseerd dat er zoveel bij komt kijken.
De SHVB leent graag uit- ook daar zorgen de vrijwilligers voor – toonbaar maken de collectie – doeken eraf en er weer op- kasten open en weer dicht Het ziet er allemaal tip top uit, dank daarvoor. En wat mij ook opvalt – dat zij er zoveel voor over hebben om dit werk te doen; de vrijwilligers komen letterlijk uit het hele land. Geweldig!

 

De collectie representeert voor mij de veelzijdigheid van het verpleegkundig werkterrein en ook de inhoud van het beroep kan er deels van worden afgelezen. Wij willen als SHVB graag op genuanceerde wijze bijdragen aan de positieve beeldvorming van ons beroep –  daarop profileren wij onze collectie graag – landelijk- maar ook internationaal; we hadden het afgelopen jaar bezoek uit Duitsland prof. Karen Nolte Directeur  van het instituut voor medische geschiedenis en ethiek aan de  Karl Ruprecht Universiteit Heidelberg en van Dr Christian Sammer (onderzoeker medische geschiedenis in Heidelberg: Founding mothers van de Europese Association of History of Nursing). Als SHVB zijn we uitgenodigd ons hierbij als lid aan te sluiten. De prachtige collectie couveuses vormde een inspiratiebron voor een wetenschappelijk abstract wat ook geaccepteerd is voor een  voordracht in maart op het Europede congres voor Nursing History  in Florence – 200 jaar geleden dat Florence het levenslicht zag. Dit congres zal worden bijgewoond door Petrie Roodbol, Cecile aan de Stegge en Liesbeth Hesselink.

 

We zagen het bestuur dit jaar ook vernieuwd- Ida trad af als bestuurslid- maar is en blijft onze onvolprezen collectebeheerder en primus inter paris tussen het bestuur en de vrijwilligers.
Cecile Aan de Stegge is nu onze secretaris en op verpleegkundig historisch gebied een soort omgevallen boekenkast – en zet zich met een ongekend enthousiasme in voor het wel en wee van de SHVB. Net als Liesbeth Hesselink, ook een nieuw bestuurslid- historica van huis uit- en Frank Berkevoet van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Henk Treure behartigt nog steeds onze financiële belangen. Met elkaar hebben we een visie en missie geherformuleerd, een communicatieplan opgesteld – dat de komende periode nader uitgewerkt zal worden en een collectieplan opgesteld. Dit alles als leidraad om onze samenwerking met relevante partijen te verstevigen en op die manier de SHVB verder te positioneren.

Op landelijk niveau hebben we de contacten met het Nightingale instituut aangehaald- het FNI dat inmiddels over is als Historisch College bij V&VN – en mogelijkheden tot samenwerking zullen het komend jaar worden verkend – en we hopen via V&VN onze eigen achterban beter te kunnen bereiken dan nu het geval is. Inhoudelijk hadden we hier interessante activiteiten- zoals het congres wie leidt wie volgt- en de verhalen dag over de neonatologie- die veel informatie opleverden om verhalen te kunnen koppelen aan onze voorwerpen – maar waarvan de exposure gering was.
Ook met de conservator van het UMCG zijn de banden aangehaald alsmede met de NVMG die mij in het bestuur hebben gevraagd – hetgeen ik graag doe. En natuurlijk zijn er hier de contacten in het Trefpunt waar ook onze vrijwilligers in zijn gaan participeren! 

 

Hoe het verder zal uitpakken- dat zal 2020 ons leren. Ik ben geen historica- wel enthousiaste hobbyist en ik hoop dat we met de kennis uit het verleden in staat zullen zijn de SHVB in het heden en in de toekomst die plek in onze verpleegkundige wereld en die van de gezondheidzorg te kunnen geven die het verdient- samen met alle mensen die haar hebben grootgebracht’.

 

Lezers: in beide bovenstaande teksten wordt mijn naam uitgebreid genoemd; ik ben er nogal verlegen mee maar ik heb het echt niet zelf geschreven…..

Tenslotte opnieuw woorden van Petrie Roodbol:

 

Het jaar 2020 is door de WHO uitgeroepen tot het jaar van de nurse en de midwife, ter erkenning van hun bijdrage aan de zorg. De jaarlijkse dag van de verpleging wordt meestal afgekocht met een taartje bij de koffie, maar onder een heel jaar kan niemand uit.
Het is in 2020 200 jaar geleden dat Florence Nightingale werd geboren. Nee, niet in een stal – maar in een patriciërswoning in Florence. Niet verlicht door een ster van Bethlehem- hoewel zij later toch ook de lady with the lamp werd. Wat zou Florence denken als zij ons nu zou zien? Ik denk dat ze, net als ik op een aantal zaken heel trots zal zijn, maar daarnaast ook haar bedenkingen zal hebben…
 
Er is niemand meer die zal beweren dat een beetje vrouwelijke intuïtie voldoende is om verpleegkundige te worden. Evidence based nursing – gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, wint zo langzamerhand terrein. Op bestuurlijk niveau echter stellen we niet veel voor – en ik maak dat met een plaats in het bestuur van de NVMG echt niet goed. Natuurlijk hebben we verpleegkundigen in Raden van Bestuur- alleen doen zij vaak wat besmuikt over hun achtergrond.
 
Ik ben trots op de verpleegkundig specialist – die in relatief korte tijd zo’n prominente plaats heeft veroverd in onze gezondheidszorg- maar wellicht zie ik als een van de founding mothers meer valkjes dan duifjes.
 
Rust, Reinheid en Regelmaat hebben plaats gemaakt voor Heisa, Herrie en Hectiek, maar niet vanuit eigen overtuiging. De wereld en de gezondheidzorg voorop –  is zo onrustig geworden.
 Ik kan niet uitleggen waarom er naast de KNMG*, KNGF**, KNOV***, KNMP ****voor ons alleen een V&VN ***** bestaat en wij niet koninklijk zijn – alleen al onze wetgeving is bijna 100 jaar oud –  maar vermoedelijk is dit valse bescheidenheid?
 
*       Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst                      

**     Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie
***    Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen
****  Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie

*****Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland 

 

Bestuur en medewerkers van SHVB wensen u een gezond, creatief 2020.

 

Namens  hen, Ida van Deth-Ruys
 
 
 

1
/
1
De locatie van de collectie van de SVHB op Urk. De vlag is van het voormalig Oranje/Groene Kruis, de Protestantse Kruisvereniging voor Wijkverpleging. Ten tijde van de verzuiling bestonden naast het Oranje/Groene Kruis ook het Rooms-katholieke Wit/Gele Kruis en het neutrale Groene Kruis.