Nederlandse Vereniging voor Medische Geschiedenis

De KNO-vitrinekast op het Trefpunt Medische Geschiedenis

21 augustus 2020, door Roelf M. Backus
1
/
4

KNO-arts in ruste Roelf M. Backus beschreef helder verschillende artefacten van de KNO-praktijk, die op het Trefpunt Medische Geschiedenis op Urk in de vitrinekast van de KNO te vinden zijn.

 

Hieronder vindt u deze lezenswaardige artikelen over zeer diverse onderwerpen.

 

Artikel Vitrinekast 1: De Oprichters

 

In het museum op Urk prijken in onze vitrinekast twee lijstjes met de portretten van de oprichters van onze Vereniging. In 1893 namen Guye en Zwaardemaker het initiatief tot de oprichting van de Nederlandsche Keel-, Neus- en Oorheelkundige Vereeniging. De psychiaters (1871) waren de eersten en onze vereniging kwam na de gynaecologen (1887), de oogartsen (1892) en de kinderartsen (1892).

Het drukwerk, 40 exemplaren van de convocatie kostte…..

 

Lees verder (PDF incl. afbeeldingen)-De Oprichters

 

Artikel Vitrinekast 2: Amandel-leed

 

Decennialang is het verwijderen van amandelen een technisch probleem geweest. Tientallen modificaties zijn doorgevoerd teneinde de ingreep grondiger of sneller te doen plaatsvinden.

De gebruikelijke procedure was dat men met één hand, het ringvormige instrument over de tonsil probeerde te schuiven om deze zo ‘op te scheppen’, lastig bij sterk geretraheerde tonsillen en vooral indien deze groter bleken dan de opening van het gekozen instrument!

Had men ‘beet’ dan werd het vlijmscherpe mes gesloten terwijl tegelijkertijd een scherp dubbel- harpoentje in de amandel werd gestoken. Zo werd voorkomen dat deze na het afknippen werd doorgeslikt of -erger- …..

 

Lees verder (PDF incl. afbeeldingen)-Amandel-leed

 

Artikel Vitrinekast 3: Hoort U dit…? 

 

Het testen van het gehoor is altijd een belangrijk onderdeel van het oor-onderzoek geweest. Daartoe werden reeds in de 19e eeuw enkele eenvoudige manieren toegepast. In

eerste instantie was er natuurlijk de fluisterspraak en het tikkende horloge, maar ook het simpele vingerwrijven ad concham, hetgeen een sterkte heeft van ongeveer 30 dB, werd gebruikt.
Drie methodes die men altijd bij de hand had want een notabele dokter droeg vanzelfsprekend een (gouden) zakhorloge met ketting in zijn vestzakje.

Het meest belangrijkste en ambulante instrument daarna was ongetwijfeld de stemvork, alhoewel de tas met een set stemvorken…..

 

Lees verder (PDF incl. afbeeldingen) – Hoort u dit…?

 

Artikel Vitrinekast 4: Een professionele otoscoop

 

Onder de schenkingen die de Archiefcommissie voor het museum op Urk mocht ontvangen, ditmaal een donatie van collega C.C. Leibbrandt: de STORZ-otoscoop van prof.dr. P.G. Gerlings (1905-1989). Gerlings was van 1929-1932 in opleiding bij Burger in Amsterdam (UvA), promoveerde er in 1934 op het proefschrift de Kliniek der Tonsillectomie en bleef daarna nog geruime tijd staflid tot hij in 1958 tot hoogleraar in Utrecht werd benoemd als opvolger van prof.dr. A.A.J. van Egmond (1887-1969).

Bij het emeritaat van prof. Gerlings in 1972 heeft deze de otoscoop aan Leibbrandt gegeven, die er aanvankelijk niet veel aandacht aan schonk, maar ‘m wel zorgvuldig heeft bewaard.

In het houten doosje…..

 

Lees verder (PDF incl. afbeeldingen)- Een professionele otoscoop

 

1
/
4
De Telegraaf, 5 juli 1893
Een 'kleine' keeloperatie (Burger 1928)
Communicatie via een hoortrompet (19e eeuw)
Aural endoscoop (otoscoop) vlgs. Brunton (1834)